بناء عليه به شخصه دار النّدوه را بنياد نهاده و آنجا را محلّ حكومت اتخاذ كرد و جوانب اربعهء بيت شريف را به طوايف قريش تقسيم نموده افراد قبايل در آنجا بيوت و منازل ساختند و قصى بن كلاب امر نمود كه براى طواف قدرى از اطراف بيت اللّه را خالى بگذارند . قريشيان نيز موافق رأى قصىّ بن كلاب پس از تفريق مطاف اهل طواف در اطراف اربعهء بيت اللّه كه ملاصق مطاف سعادت بود طرح بيوت و منازل كردند و ابواب بيوت را در مقابل كعبهء معظّمه باز كرده و براى دخول به مطاف سعادت در ميان هردو منزل يك راه وسيع قرار دادند . موقع شريفى كه در ميان بيت اللّه و منازل خالى گذاشته شده است ، همان موضع مقدّسى است كه الآن مطاف سعادت اطلاق مىشود . خانه‌هايى كه در عصر ابن كلاب ساخته شده بود الى زمان خليفهء ثانى به همان طرز و هيئت اولى باقى بود . عمر بن خطاب در زمان خلافت خود همهء آن بيوت را خراب كرده و عرصه‌هاى آنها را داخل مسد الحرام نمود ، چنان كه در محلّ خود مذكور خواهد شد . عثمان بن عفّان و ساير اصحاب نيز دور حرم محترم را توسيع نموده و به حالت حاليّه رسانيدند . از اولاد كعب بن لوى الى ابن كلاب كسى اريكه نشين سعادت و اقبال نشده بود ، ليكن قصى بن كلاب امور حجابت و سقايت و لواء ، و ندوه و نظارت و صاحب القبّه و از لام و خازن الاموال و رفاده و قياده را كه از مناصب جاهليّه بودند در خود جمع كرده صدر نشين مسند حكومت گرديد ؛ و ليكن موفّق آن نشد كه عادات جاهليّهء عرب را كه از احكام دينيّه بود تغيير دهد . عادات مذكور الى زمان بعثت حضرت ختمى مآب در دست قبايل آل صفوان و آل عدوان و آل نسئه و آل مرّة بن عوف باقى بود . استطراد اهل نسئه بنا به تدقيق مفسّرين عظام طايفه‌اى است كه از جاهليّهء عرب قتل و غارت را پيشه و هميشه صيد و شكار را كار و انديشهء خود نموده بودند . چون